• Deutsch
  • Türkçe

'Evet' Sonrası Türkiye'nin Yeni Yol Haritası


Referandum sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından ilk olarak Cumhurbaşkanı'nın bir partiye üye olabilmesi önündeki yasak kaldırılacak, ardından, askeri yargı ve Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu'nun yapısıyla alakalı değişiklik gündeme gelecek.

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi başta Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) kabulünden sonra Referandumda da seçmenin çoğunluğu tarafından kabulünden sonra YSK resmi sonuçları açıklayarak Resmi gazetede yayınlanması sonrası ön görülen geçiş rüreci 2019 yılına kadar tamamlanması bekleniyor.

Konuya vakıf olan Uzmanlar Yeni sisteme üç aşamada geçiş yapılacağını söylüyorlar. Prosedür referandum sonucunun Resmi Gazete'de yayımlanmasının hemen ardından adım adım gündeme gelecek. Bunlar, Cumhurbaşkanı'nın partisiyle olan ilişkisinin sonlandırılmasını öngören yasa değişikliği ve ardından, askeri yargı ve Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) ile ilgili değişiklikler olacaktır.

HSYK'da değişiklik

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun (HSYK), referandum sonuçlarının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 30 gün içinde yeniden şekillenmesi gerekiyor. İsmi Hakimler ve Savcılar Kurulu olarak değiştirilecek olan HSYK'nın üye sayısı 22'den 13'e, daire sayısı da üçten ikiye düşürülecek. Adalet Bakanı ve Müsteşarı Kurul'a doğal üye olurken geri kalan üyelerin dördü Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan, yedi üye de Meclis tarafından seçilecek.

Askeri yargı

Hemen uygulanacak üçüncü değişiklik, askeri yargının kaldırılması olacak. Yapılan Anayasa değişiklikleriyle Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve askeri mahkemeler kaldırılıyor. Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kontenjanından Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) giden iki üye görevlerine devam edecek, ancak üyeliklerin boşalmasından sonra yerlerine atama yapılmayacak. Bunun sonucunda AYM üye sayısı 17’den 15’e düşecek. Askeri yargı mercilerinde görülmekte olan dosyalar ilgisine göre görevli ve yetkili adli veya idari yargı mercilerine gönderilecek.

6 aylık geçiş süreci

Referandum sonuçlarının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından en geç altı ay içinde Meclis'in gerekli iç tüzük değişikliklerini ve diğer kanuni düzenlemeleri yapması gerekiyor. Bu süreç, 2019'da tamamı yürürlüğe girmesi öngörülen Anayasa değişikliklerine hukuki altyapı hazırlığı anlamına geliyor. Geçiş sürecinde TBMM'yi yoğun bir mesai bekliyor. Cumhurbaşkanlığı Seçimi Kanunu başta olmak üzere yedi kanunda yer alan 144 maddede değişiklik yapılması gerekiyor.

2019 Süper Seçim Yılı

2014'te halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı olan Erdoğan'ın görev süresi 2019'da doluyor. Son genel seçimler 2015'te yapıldığı için dört yıl sonra 2019'da, yerel seçimler de 2014'te yapıldığı için beş yıl sonra 2019'da yenilenmesi gerekiyor. Dolayısıyla 2019'da yerel, genel ve cumhurbaşkanlığı olmak üzere üç seçim birden yapılacak.

Anayasa değişikliği uyarınca cumhurbaşkanlığı seçimleriyle genel seçimler aynı gün, 3 Kasım'da yapılacak. Anayasa değişiklik paketinin 17'nci maddesi "Meclisin seçim kararı alması halinde 27'nci yasama dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanı seçimi birlikte yapılır" diyerek erken seçime imkan tanıyor.

2019 Seçimi Sonrası

Anayasa değişikliklerinin tümünün yürürlüğe girmesi, ancak aynı gün yapılacak olan cumhurbaşkanı ve genel seçim sonuçlarının resmiyet kazanmasının ardından mümkün olacak. Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceği belirtilen değişiklikler, yeni seçilecek cumhurbaşkanının göreve başlama tarihinden itibaren en geç altı ay içinde cumhurbaşkanı tarafından düzenlenecek.